Zmiany w modelach biznesowych w czasach pandemii #branża samochodowa

Branża samochodowa stanowi istotną część gospodarki światowej z rocznymi obrotami na poziomie szóstej największej gospodarki świata. W roku 2017 bezpośrednie globalne zatrudnienie w tej branży szacowano na blisko 14 milionów pracowników. Pandemia uderzyła w tę branżę potrójnie – poprzez zamknięcie fabryk, przerwanie łańcucha dostaw oraz spadek popytu.

Odpowiadając doraźnie na spadek produkcji i spadek popytu producenci samochodów znaleźli różne zastosowanie dla swoich możliwości produkcyjnych – przykładowo Lamborghini przestawiło swoją fabrykę na produkcję masek chirurgicznych i ochronnych medycznych osłon z plexi. W Stanach Zjednoczonych Ford również rozpoczął produkcję ochronnych osłon twarzy oraz wszedł we współpracę z 3M mającą na celu zwiększenie produkcji respiratorów.

To są rozwiązania bieżące, jednak nie odnoszą się do sedna modelu biznesowego w branży samochodowej – a mianowicie kreowania i produkowania pojazdów.

Co czeka branżę samochodową w przyszłości?

 Popyt na nowe samochody jest mocno związany z rozwojem sytuacji w wielu branżach powiązanych, a w szczególności z branżą transportową, czy branżą podróży.

W czasach pandemii ludzie rzadziej podróżują i przemieszczają się służbowo, czy turystycznie. To odbija się na wynikach firm wynajmujących samochody oraz firm świadczących usługi „przywoławcze”, takie jak chociażby Uber czy Lyft. W czasach covid-19 zapotrzebowanie na takie usługi spadło, a część kierowców wróciła do swoich miast i domów. Mniejszy popyt na takie usługi oznacza również spadek popytu na nowe samochody.

Istotnym pytaniem jest również nie tylko ile, ale też jakie pojazdy będą produkowane w najbliższej przyszłości? Naturalnym kierunkiem działania producentów będzie skoncentrowanie środków i wysiłków na projektach mających większą szansę powodzenia i jasne uzasadnienie ekonomiczne.

Samochody elektryczne

Takim projektem są zapewne samochody elektryczne. Biorąc pod uwagę toczącą się w tle dyskusję o zmianach klimatycznych oraz dotychczas zaangażowane środki w rozwój pojazdów elektrycznych wydaje się, że producenci zaszli już zbyt daleko, aby zawrócić z tej drogi.

Z drugiej strony można usłyszeć opinie, że wzrost udziału samochodów elektrycznych może w części świata zostać opóźniony ze względu na brak odpowiedniej infrastruktury. W wielu krajach kwestia łatwego i szybkiego ładowania nie została rozwiązana na tyle, aby potencjalni klienci nie uważali tego za barierę do zakupu samochodu elektrycznego, a bieżące perturbacje ekonomiczne mogą spowolnić proces tworzenia nowej infrastruktury.

Pojazdy autonomiczne

Podobnie może wyglądać kwestia pojazdów autonomicznych. Co prawda w dobie pandemii wyraźnie widać ich zalety w obszarze transportu bezzałogowego, jednak aby producenci mogli zacząć na nich zarabiać, potrzebne są najpierw odpowiednie nakłady na rozwój, a następnie odpowiednia skala produkcji i sprzedaży oraz powszechne rozwiązania infrastrukturalne. Z tego powodu plany rozwoju pojazdów autonomicznych mogą zostać opóźnione.

Bezpieczny design samochodów

Jak pokazało niedawne badanie Ipsosa wśród potencjalnych nabywców nowych samochodów, kluczowym czynnikiem wyboru było „zdrowie”. Cztery najbardziej preferowane cechy pojazdu związane były z monitoringiem zdrowia oraz jego ochroną. Respondenci oczekiwali klimatyzacji z filtrami wychwytującymi zarazki, wnętrz wykończonych materiałami antybakteryjnymi, czy systemów monitorujących zdrowie pasażerów.

 Produkcja i łańcuch dostaw

Pandemia przyspieszyła prace nad digitalizacją produkcji. To, co czeka branżę w bliskiej przyszłości to przeprojektowanie sposobu produkcji w taki sposób, aby nawet w obliczu całkowitej nieobecności ludzkich zasobów procesy wytwórcze mogły być kontynuowane.

Przewiduje się w najbliższym czasie znaczącą intensyfikację prac nad rozwiązaniami z zakresu robotyki oraz cyfrowego wsparcia produkcji, tak by wielokrotnie zwiększyć ich jakość i wydajność.

Skutki wybuchu pandemii w Chinach pokazały również słabość globalnych łańcuchów dostaw i pokazało potrzebę myślenia nad alternatywami i bardziej lokalnymi rozwiązaniami.

Sprzedaż i obsługa klienta

Im większe będą obawy klientów o zdrowie, tym większy będzie nacisk na nowe, zdalne formy sprzedaży. Sprzedaż może więc powrócić w zmodyfikowanej formie – większa część procesu sprzedaży oraz obsługi klienta może odbywać się zdalnie, przy wykorzystaniu rozwiązań wirtualnej rzeczywistości, a samochody do jazdy próbnej dostarczane będą do klienta.

Zmiany w eko-systemie branżowym

Zmiany po stronie klienta indywidualnego oraz biznesowego, a także nowe czynniki ekonomiczne mogą mieć istotny wpływ na krajobraz branży samochodowej oraz modele biznesowe graczy w tej branży. Aby przetrwać, producenci będą musieli szukać innowacji zarówno wewnątrz swoich modeli biznesowych, jak i na zewnątrz – zawiązując np. nowe alianse albo realizując nowe przejęcia.

Komentarz ekspertów:

Magdalena Hibner, dyrektor wynajmu krótkoterminowego w wypożyczalni Express Car Rental 

Jesteśmy świadomi, że aktualnie najważniejsze jest nasze bezpieczeństwo – to osobiste jak i finansowe. W efekcie pandemii COVID-19 samochód stał się najbezpieczniejszym środkiem transportu. W konsekwencji oczekujemy rozwoju zainteresowania usługami wynajmu, które w Polsce są dostępne w pełnym wachlarzu od wynajmu na minuty, dni, miesiące i lata. Zakładamy także, że oczekiwania zapewnienia maksimum bezpieczeństwa i ochrony zdrowia obejmą również usługę wynajmu samochodów. Obsługa wydań i zwrotów pojazdów zdezynfekowanych oraz bez udziału pracownika wypożyczalni na coraz dłuższe wynajmy, to kluczowe wyzwanie dla branży. Już w trakcie pandemii kilku dostawców usług carsharingowych rozszerzyło swoją ofertę o wynajmy na dłuższe okresy niż typowe dla usług na minuty.
Trendem, który także z nami zostanie są zmiany sposobu realizacji usług wynajmu uwzględniające automatyzację i robotyzację mikroprocesów, np. obsługę skróceń czy wydłużeń rezerwacji w systemie operacyjnym wypożyczalni. To są wyzwania, które będą wymagały inwestycji finansowych i wsparcia nowoczesnych technologii. W pewnym sensie to eliminuje pracę człowieka, ale nie bójmy się tego. Czas wpływu pandemii na działanie naszego biznesu wyraźnie pokazał, że wolimy rozmawiać i upewnić się co do warunków działania usługi dzwoniąc, następnie składając rezerwację przez stronę www lub załatwiając wszystkie formalności przez telefon. Dlatego automatyzując to, co może zrobić robot zwalniamy ludzkie zasoby do czynności, w których kontakt bezpośredni z człowiekiem pozostaje wciąż bezcenny.

Mariusz Nycz, Dyrektor Marketingu Volvo Car Poland

Epidemia koronawirusa pokazała, jak bardzo branża motoryzacyjna potrzebuje dywersyfikacji kanałów sprzedaży. W wielu krajach salony samochodowe pozostawały zamknięte przez całe tygodnie. Klienci zostali odcięci od salonów, a salony od klientów. Nasza marka błyskawicznie wdrożyła sprzedaż online na dużych rynkach. Uruchomiliśmy też serwis aut z usługą door2door. To była lekcja dla nas i dla całej branży.

Przyszłość będzie jeszcze bardziej on-line. Teraz czas na wdrożenia i dostosowanie modelu biznesowego. Sytuacja wymusza większą elastyczność działania. W obszarze marketingowym jeszcze bardziej zyskają narzędzia digitalowe.

O autorce:

Agnieszka Węglarz jest niezależnym doradcą, strategiem i praktykiem biznesowym w B2B i B2C oraz wykładowcą. Ma ponad 20 lat doświadczenia zawodowego.  Pracowała jako menedżer w dużych firmach, gdzie odpowiadała za strategię, marketing i rozwój biznesu. Pracowała dla wielu znanych marek polskich i międzynarodowych w takich branżach jak telekomunikacja, IT, finanse, branża spożywcza, FMCG oraz media.

Od 2014 roku prowadzi własną firmę doradczą Go2Market. Specjalizuje się w budowaniu strategii rozwoju biznesu w B2B, pracuje głównie z firmami z sektora MŚP.  Wykorzystując wieloletnie praktyczne doświadczenie menedżerskie oraz wiedzę trenerską pomaga firmom budować ich strategie metodą warsztatów.

Jest ekspertem od tematyki modelu biznesowego, segmentacji, oferty wartości, strategii sprzedażowej i marketingowej oraz sprzedaży doradczej. Prowadzi bloga o tematyce biznesowej www.agnieszkaweglarz.com oraz własny kanał na YouTube – Biznes Ring by Agnieszka Węglarz.

Można się ze nią skontaktować pisząc na adres: agnieszka.weglarz@g2m.biz.pl albo bezpośrednio wysyłając wiadomość na LinkedIN.